丹陽行

作者:孫逖(唐) 體裁:樂府詩

全唐詩熱度:
★★★☆☆
孫逖作品熱度:
★★★★☆

詩歌內容

丹陽古郡洞庭陰,落日扁舟此路尋。

dān yáng gǔ jùn dòng tíng yīn, luò rì piān zhōu cǐ lù xún。

ㄉㄢ ㄧㄤˊ ㄍㄨˇ ㄐㄩㄣˋ ㄉㄨㄥˋ ㄊㄧㄥˊ ㄧㄣ, ㄌㄨㄛˋ ㄖˋ ㄆㄧㄢ ㄓㄡ ㄘˇ ㄌㄨˋ ㄒㄩㄣˊ。

傳是東南舊都處,金陵中斷碧江深。

chuán shì dōng nán jiù dū chù, jīn líng zhōng duàn bì jiāng shēn。

ㄔㄨㄢˊ ㄕˋ ㄉㄨㄥ ㄋㄢˊ ㄐㄧㄡˋ ㄉㄨ ㄔㄨˋ, ㄐㄧㄣ ㄌㄧㄥˊ ㄓㄨㄥ ㄉㄨㄢˋ ㄅㄧˋ ㄐㄧㄤ ㄕㄣ。

在昔風塵起,京都亂如燬。

zài xī fēng chén qǐ, jīng dū luàn rú huǐ。

ㄗㄞˋ ㄒㄧ ㄈㄥ ㄔㄣˊ ㄑㄧˇ, ㄐㄧㄥ ㄉㄨ ㄌㄨㄢˋ ㄖㄨˊ ㄏㄨㄟˇ。

雙闕戎虜間,千門戰場裡。

shuāng quē róng lǔ jiān, qiān mén zhàn chǎng lǐ。

ㄕㄨㄤ ㄑㄩㄝ ㄖㄨㄥˊ ㄌㄨˇ ㄐㄧㄢ, ㄑㄧㄢ ㄇㄣˊ ㄓㄢˋ ㄔㄤˇ ㄌㄧˇ。

傳聞一馬化為龍,南渡衣冠亦願從。

chuán wén yī mǎ huà wéi lóng, nán dù yī guān yì yuàn cóng。

ㄔㄨㄢˊ ㄨㄣˊ ㄧ ㄇㄚˇ ㄏㄨㄚˋ ㄨㄟˊ ㄌㄨㄥˊ, ㄋㄢˊ ㄉㄨˋ ㄧ ㄍㄨㄢ ㄧˋ ㄩㄢˋ ㄘㄨㄥˊ。

石頭橫帝里,京口拒戎鋒。

shí tou héng dì lǐ, jīng kǒu jù róng fēng。

ㄕˊ ㄊㄡ˙ ㄏㄥˊ ㄉㄧˋ ㄌㄧˇ, ㄐㄧㄥ ㄎㄡˇ ㄐㄩˋ ㄖㄨㄥˊ ㄈㄥ。

青楓林下迴天蹕,杜若洲前轉國容。

qīng fēng lín xià huí tiān bì, dù ruò zhōu qián zhuǎn guó róng。

ㄑㄧㄥ ㄈㄥ ㄌㄧㄣˊ ㄒㄧㄚˋ ㄏㄨㄟˊ ㄊㄧㄢ ㄅㄧˋ, ㄉㄨˋ ㄖㄨㄛˋ ㄓㄡ ㄑㄧㄢˊ ㄓㄨㄢˇ ㄍㄨㄛˊ ㄖㄨㄥˊ。

都門不見河陽樹,輦道唯聞建業鐘。

dū mén bú jiàn hé yáng shù, niǎn dào wéi wén jiàn yè zhōng。

ㄉㄨ ㄇㄣˊ ㄅㄨˊ ㄐㄧㄢˋ ㄏㄜˊ ㄧㄤˊ ㄕㄨˋ, ㄋㄧㄢˇ ㄉㄠˋ ㄨㄟˊ ㄨㄣˊ ㄐㄧㄢˋ ㄧㄝˋ ㄓㄨㄥ。

中原悠悠幾千里,欲掃欃槍未雲已。

zhōng yuán yōu yōu jǐ qiān lǐ, yù sǎo chán qiāng wèi yún yǐ。

ㄓㄨㄥ ㄩㄢˊ ㄧㄡ ㄧㄡ ㄐㄧˇ ㄑㄧㄢ ㄌㄧˇ, ㄩˋ ㄙㄠˇ ㄔㄢˊ ㄑㄧㄤ ㄨㄟˋ ㄩㄣˊ ㄧˇ。

英雄傾奪何紛然,一盛一衰如逝川。

yīng xióng qīng duó hé fēn rán, yī shèng yī shuāi rú shì chuān。

ㄧㄥ ㄒㄩㄥˊ ㄑㄧㄥ ㄉㄨㄛˊ ㄏㄜˊ ㄈㄣ ㄖㄢˊ, ㄧ ㄕㄥˋ ㄧ ㄕㄨㄞ ㄖㄨˊ ㄕˋ ㄔㄨㄢ。

可憐宮觀重江裡,金鏡相傳三百年。

kě lián gōng guàn chóng jiāng lǐ, jīn jìng xiāng chuán sān bǎi nián。

ㄎㄜˇ ㄌㄧㄢˊ ㄍㄨㄥ ㄍㄨㄢˋ ㄔㄨㄥˊ ㄐㄧㄤ ㄌㄧˇ, ㄐㄧㄣ ㄐㄧㄥˋ ㄒㄧㄤ ㄔㄨㄢˊ ㄙㄢ ㄅㄞˇ ㄋㄧㄢˊ。

自從龍見聖人出,六合車書混為一。

zì cóng lóng xiàn shèng rén chū, liù hé chē shū hùn wéi yī。

ㄗˋ ㄘㄨㄥˊ ㄌㄨㄥˊ ㄒㄧㄢˋ ㄕㄥˋ ㄖㄣˊ ㄔㄨ, ㄌㄧㄡˋ ㄏㄜˊ ㄔㄜ ㄕㄨ ㄏㄨㄣˋ ㄨㄟˊ ㄧ。

昔年王氣今何在,併向長安就堯日。

xī nián wáng qì jīn hé zài, bìng xiàng cháng ān jiù yáo rì。

ㄒㄧ ㄋㄧㄢˊ ㄨㄤˊ ㄑㄧˋ ㄐㄧㄣ ㄏㄜˊ ㄗㄞˋ, ㄅㄧㄥˋ ㄒㄧㄤˋ ㄔㄤˊ ㄢ ㄐㄧㄡˋ ㄧㄠˊ ㄖˋ。

荊榛古木閉荒阡,共道繁華不復全。

jīng zhēn gǔ mù bì huāng qiān, gòng dào fán huá bú fù quán。

ㄐㄧㄥ ㄓㄣ ㄍㄨˇ ㄇㄨˋ ㄅㄧˋ ㄏㄨㄤ ㄑㄧㄢ, ㄍㄨㄥˋ ㄉㄠˋ ㄈㄢˊ ㄏㄨㄚˊ ㄅㄨˊ ㄈㄨˋ ㄑㄩㄢˊ。

赤縣唯餘江樹月,黃圖半入海人煙。

chì xiàn wéi yú jiāng shù yuè, huáng tú bàn rù hǎi rén yān。

ㄔˋ ㄒㄧㄢˋ ㄨㄟˊ ㄩˊ ㄐㄧㄤ ㄕㄨˋ ㄩㄝˋ, ㄏㄨㄤˊ ㄊㄨˊ ㄅㄢˋ ㄖㄨˋ ㄏㄞˇ ㄖㄣˊ ㄧㄢ。

暮來山水登臨遍,覽古愁吟淚如霰。

mù lái shān shuǐ dēng lín biàn, lǎn gǔ chóu yín lèi rú xiàn。

ㄇㄨˋ ㄌㄞˊ ㄕㄢ ㄕㄨㄟˇ ㄉㄥ ㄌㄧㄣˊ ㄅㄧㄢˋ, ㄌㄢˇ ㄍㄨˇ ㄔㄡˊ ㄧㄣˊ ㄌㄟˋ ㄖㄨˊ ㄒㄧㄢˋ。

唯有空城多白雲,春風淡蕩無人見。

wéi yǒu kōng chéng duō bái yún, chūn fēng dàn dàng wú rén jiàn。

ㄨㄟˊ ㄧㄡˇ ㄎㄨㄥ ㄔㄥˊ ㄉㄨㄛ ㄅㄞˊ ㄩㄣˊ, ㄔㄨㄣ ㄈㄥ ㄉㄢˋ ㄉㄤˋ ㄨˊ ㄖㄣˊ ㄐㄧㄢˋ。

白話文翻譯

丹陽是洞庭湖南邊的古郡。

落日時分,一葉扁舟在此路探尋。

相傳這是東南的舊都所在,

金陵城被碧綠的長江從中隔斷。

往昔戰塵揚起,

京都混亂如同被焚毀。

宮闕雙塔淪於胡虜之間,

千門萬戶都成了戰場。

傳聞有馬化爲龍,

南渡的士族也願相從。

石頭城橫亘在帝都之地,

京口抵禦著胡人的兵鋒。

青楓林下天子車駕迴轉,

杜若洲前國家的面貌改變。

都城門看不見河陽的樹木,

御道上只聽到建業的鐘聲。

中原遼闊綿延幾千里,

想要掃除彗星般的災禍卻未能停止。

英雄爭奪何等紛亂,

一盛一衰如同流逝的河水。

可憐宮觀坐落於重重江水之中,

金鏡般的國運相傳了三百年。

自從真龍顯現聖人出世,

天下車同軌書同文混爲一體。

昔日的王氣如今在哪裡?

都向著長安去朝拜聖君。

荊棘古木封閉了荒涼的道路,

都說往日的繁華已無法重現。

赤縣只留下江樹與明月,

半幅疆域圖已沒入海邊的人煙。

暮色中登山臨水已遍覽,

懷古愁吟淚水如雪珠。

只有空城多白雲,

春風恬淡無人看見。

英文翻譯

Danyang, ancient prefecture, south of Dongting Lake.

At sunset, a lone boat seeks this path.

They say this was the old capital of the southeast,

Where Jinling is cut off by the deep blue river.

In the past, dust of war arose,

The capital was in chaos, as if burned.

Between the twin towers were barbarians,

Within a thousand gates was a battlefield.

Rumor says a horse transformed into a dragon,

The southern-crossing nobles also wished to follow.

Stone City lay across the imperial domain,

Jingkou resisted the barbarian vanguard.

Under green maple woods, the imperial carriage turned back,

Before the Du Ruo isle, the state's appearance changed.

At the capital gate, no Heyang trees are seen,

On the imperial path, only Jianye's bells are heard.

The Central Plains stretch vast for thousands of miles,

Wishing to sweep away evil stars, yet not done.

How fiercely heroes fought for power,

One rise, one fall, like the passing river.

Pity the palaces within the double rivers,

The golden mirror passed down for three hundred years.

Since the dragon appeared and the sage emerged,

The six directions' scripts and carts merged into one.

Where is the royal aura of yesteryear?

All turn toward Chang'an to serve under Yao's sun.

Thorny brush and ancient trees seal the desolate paths,

All say the splendor will never be whole again.

Only river trees and moon remain in the Red County,

Half the imperial map sinks into coastal smoke.

At dusk, I've climbed and viewed all mountains and waters,

Gazing at antiquity, chanting sorrow, tears like sleet.

Only empty walls hold many white clouds,

Spring breeze gently sways, unseen by anyone.

創作背景

孫逖借丹陽歷史詠嘆王朝興衰。

深度解構

詩人以歷史周期審視權力更迭,揭示認同變遷的深層軌跡。

詩意解析

詩意概括

描繪丹陽古郡從六朝繁華到戰亂衰敗的歷史變遷,抒發對朝代興亡的深沉感慨。

本詩關鍵詞

古郡 · 金陵 · 戎虜 · 戰場 · 宮觀 · 荒阡

《丹陽行》主題、情感、意象與語氣

主題: 懷古 · 戰爭 · 詠史

情感: 惆悵 · 沉鬱 · 悲涼

意象: 白雲 · 杜若洲 · 扁舟 · 青楓林 · 河陽樹 · 建業鍾

語氣: 典雅 · 雄渾 · 沉鬱

格律

平平仄仄仄○平,仄仄○平仄仄平。
○仄平平仄平仄,平平○仄仄平○。
仄仄平平仄,平平仄○仄。
平仄平仄○,平平仄平仄。
○○仄仄仄平平,平仄○○仄仄○。
仄平○仄仄,平仄仄平平。
平平平仄平平仄,仄仄平平仄仄平。
平平仄仄平平仄,仄仄仄○仄仄平。
○平平平仄平仄,仄仄平平仄平仄。
平平平仄平平平,仄仄仄平○仄平。
仄平平○○平仄,平仄○○○仄平。
仄○平仄仄平仄,仄仄平平仄平仄。
仄平○仄平平仄,仄仄○平仄平仄。
平平仄仄仄平平,仄仄平平仄仄平。
仄○仄平平仄仄,平平仄仄仄平平。
仄平平仄平○仄,仄仄平○仄○仄。
仄仄○平平仄平,平平仄仄平平仄。

本詩為樂府詩,押平聲韻。

孫逖生平簡介

孫逖(約696年—761年),唐代潞州涉縣(今河北涉縣)人,祖籍博州武水。活躍於唐玄宗開元、天寶年間,以文辭雅麗、制誥精工著稱,是盛唐時期重要的朝廷文翰官員,與蘇頲、張九齡等並稱一時,對當時的官方文書寫作有重要影響。

瀏覽孫逖全部唐詩與作者介紹 →

東山書院編輯整理