玉树曲

作者:王毂(唐) 体裁:七言古诗

全唐诗热度:
★★☆☆☆
王毂作品热度:
★★★★☆

诗歌内容

陈宫内宴明朝日,玉树新妆逞娇逸。

chén gōng nèi yàn míng cháo rì, yù shù xīn zhuāng chěng jiāo yì。

ㄔㄣˊ ㄍㄨㄥ ㄋㄟˋ ㄧㄢˋ ㄇㄧㄥˊ ㄔㄠˊ ㄖˋ, ㄩˋ ㄕㄨˋ ㄒㄧㄣ ㄓㄨㄤ ㄔㄥˇ ㄐㄧㄠ ㄧˋ。

三阁霞明天上开,灵鼍振攂神仙出。

sān gé xiá míng tiān shàng kāi, líng tuó zhèn léi shén xiān chū。

ㄙㄢ ㄍㄜˊ ㄒㄧㄚˊ ㄇㄧㄥˊ ㄊㄧㄢ ㄕㄤˋ ㄎㄞ, ㄌㄧㄥˊ ㄊㄨㄛˊ ㄓㄣˋ ㄌㄟˊ ㄕㄣˊ ㄒㄧㄢ ㄔㄨ。

天花数朵风吹绽,对舞轻盈瑞香散。

tiān huā shù duǒ fēng chuī zhàn, duì wǔ qīng yíng ruì xiāng sàn。

ㄊㄧㄢ ㄏㄨㄚ ㄕㄨˋ ㄉㄨㄛˇ ㄈㄥ ㄔㄨㄟ ㄓㄢˋ, ㄉㄨㄟˋ ㄨˇ ㄑㄧㄥ ㄧㄥˊ ㄖㄨㄟˋ ㄒㄧㄤ ㄙㄢˋ。

金管红弦旖旎随,霓旌玉佩参差转。

jīn guǎn hóng xián yǐ nǐ suí, ní jīng yù pèi cēn cī zhuǎn。

ㄐㄧㄣ ㄍㄨㄢˇ ㄏㄨㄥˊ ㄒㄧㄢˊ ㄧˇ ㄋㄧˇ ㄙㄨㄟˊ, ㄋㄧˊ ㄐㄧㄥ ㄩˋ ㄆㄟˋ ㄘㄣ ㄘ ㄓㄨㄢˇ。

璧月夜满楼风轻,莲舌泠泠词调新。

bì yuè yè mǎn lóu fēng qīng, lián shé líng líng cí diào xīn。

ㄅㄧˋ ㄩㄝˋ ㄧㄝˋ ㄇㄢˇ ㄌㄡˊ ㄈㄥ ㄑㄧㄥ, ㄌㄧㄢˊ ㄕㄜˊ ㄌㄧㄥˊ ㄌㄧㄥˊ ㄘˊ ㄉㄧㄠˋ ㄒㄧㄣ。

当行狎客尽持禄,直谏犯颜无一人。

dāng háng xiá kè jìn chí lù, zhí jiàn fàn yán wú yī rén。

ㄉㄤ ㄏㄤˊ ㄒㄧㄚˊ ㄎㄜˋ ㄐㄧㄣˋ ㄔˊ ㄌㄨˋ, ㄓˊ ㄐㄧㄢˋ ㄈㄢˋ ㄧㄢˊ ㄨˊ ㄧ ㄖㄣˊ。

歌舞未终乐未阕,晋王剑上黏腥血。

gē wǔ wèi zhōng yuè wèi què, jìn wáng jiàn shàng nián xīng xuè。

ㄍㄜ ㄨˇ ㄨㄟˋ ㄓㄨㄥ ㄩㄝˋ ㄨㄟˋ ㄑㄩㄝˋ, ㄐㄧㄣˋ ㄨㄤˊ ㄐㄧㄢˋ ㄕㄤˋ ㄋㄧㄢˊ ㄒㄧㄥ ㄒㄩㄝˋ。

君臣犹在醉乡中,一面已无陈日月。

jūn chén yóu zài zuì xiāng zhōng, yī miàn yǐ wú chén rì yuè。

ㄐㄩㄣ ㄔㄣˊ ㄧㄡˊ ㄗㄞˋ ㄗㄨㄟˋ ㄒㄧㄤ ㄓㄨㄥ, ㄧ ㄇㄧㄢˋ ㄧˇ ㄨˊ ㄔㄣˊ ㄖˋ ㄩㄝˋ。

圣唐御宇三百祀,濮上桑间宜禁止。

shèng táng yù yǔ sān bǎi sì, pú shàng sāng jiān yí jìn zhǐ。

ㄕㄥˋ ㄊㄤˊ ㄩˋ ㄩˇ ㄙㄢ ㄅㄞˇ ㄙˋ, ㄆㄨˊ ㄕㄤˋ ㄙㄤ ㄐㄧㄢ ㄧˊ ㄐㄧㄣˋ ㄓˇ。

请停此曲归正声,愿将雅乐调元气。

qǐng tíng cǐ qǔ guī zhèng shēng, yuàn jiāng yǎ yuè tiáo yuán qì。

ㄑㄧㄥˇ ㄊㄧㄥˊ ㄘˇ ㄑㄩˇ ㄍㄨㄟ ㄓㄥˋ ㄕㄥ, ㄩㄢˋ ㄐㄧㄤ ㄧㄚˇ ㄩㄝˋ ㄊㄧㄠˊ ㄩㄢˊ ㄑㄧˋ。

白话文翻译

陈朝宫中的内宴直到天明,

《玉树后庭花》新妆竞显娇媚飘逸。

临春、结绮、望仙三阁如霞光在天上展开,

灵鼍鼓擂响仿佛神仙出世。

几朵天花被风吹开,

成对的舞姿轻盈,瑞香飘散。

金管红弦柔美相随,

霓虹旌旗玉佩参差转动。

璧玉般的圆月夜满,楼阁风轻,

歌女清越的嗓音唱着新调。

当权的狎客都享受着俸禄,

直言进谏触怒君颜的没有一人。

歌舞尚未结束乐曲还未终了,

晋王的剑上已黏附腥血。

君臣还沉醉在迷梦之中,

陈朝的日月一面之间就已消亡。

圣明的大唐统治天下三百年,

濮上桑间之音应当禁止。

请求停奏此曲回归雅正之声,

愿用雅乐来调理天地元气。

英文翻译

In Chen palace, a banquet at dawn's light,

'Jade Trees' in new attire flaunt coquettish grace.

Three pavilions gleam like rosy clouds in heaven's height,

Divine beings emerge with spirit-drum's pace.

A few celestial blossoms blown open by breeze,

Paired dancers, light and nimble, scatter auspicious scent.

Golden pipes and crimson strings follow with ease,

Rainbow banners, jade pendants, turn in disarray, intent.

Jade-like moon fills the night, tower winds are light,

Lotus-tongued singers, clear and cool, with new tunes bright.

All favored courtiers hold their salaries tight,

Not one dares remonstrate, risking the sovereign's spite.

Before song and dance end, before music's last beat,

On Prince of Jin's sword, fresh bloody stain is glued.

Ruler and subjects still in drunken land replete,

Yet Chen's sun and moon have been instantly subdued.

Our sage Tang has ruled three hundred years in state,

Decadent tunes from Pu and Sang should be banned straight.

I beg to stop this song, return to proper tone's fate,

And use refined music to harmonize primal energy's weight.

创作背景

借陈后主《玉树后庭花》讽喻时政。

深度解构

艺术治理的失序,映射出王朝周期末端的系统性危机。

诗意解析

诗意概括

借陈后主《玉树后庭花》旧曲讽喻晚唐宫廷奢靡,警示统治者勿重蹈覆辙。

本诗关键词

内宴 · 狎客 · 直谏 · 腥血 · 雅乐 · 元气

《玉树曲》主题、情感、意象与语气

主题: 政治 · 咏史 · 宫廷

情感: 肃穆 · 惆怅 · 忧愤

意象: 玉树 · 醉乡 · 三阁 · 霓旌玉佩 · 晋王剑 · 濮上桑间

语气: 庄重 · 典雅 · 沉郁

格律

平平仄仄平平仄,仄仄平平仄○仄。
○仄平平平仄平,平平仄仄平平仄。
平平仄仄平○仄,仄仄○平仄平仄。
平仄平平仄仄平,○平仄仄○平仄。
仄仄仄仄平平○,平仄平平平○平。
○○仄仄仄平仄,仄仄仄平平仄平。
平仄仄平仄仄仄,仄○仄仄平平仄。
平平○仄仄平○,仄仄仄平平仄仄。
仄平仄仄○仄仄,仄仄平○平○仄。
仄平仄仄平○平,仄○仄仄○平仄。

本诗为七言古诗,押平声韵。

王毂生平简介

王毂,晚唐诗人,生卒年及籍贯均不详。其诗作在唐末五代有一定流传,以乐府诗和咏史题材见长,风格秾丽哀婉,反映了晚唐的时代风貌,在文学史上属于较为冷门的文人。

浏览王毂全部唐诗与作者介绍 →

东山书院编辑整理