诗谈

作者: 赵孟坚(宋) 体裁:五言古诗

全宋诗热度:
★★☆☆☆
赵孟坚作品热度:
★★★☆☆

诗歌内容

吾嗤彼云士,努力事诗妍。

wú chī bǐ yún shì, nǔ lì shì shī yán。

ㄨˊ ㄔ ㄅㄧˇ ㄩㄣˊ ㄕˋ, ㄋㄨˇ ㄌㄧˋ ㄕˋ ㄕ ㄧㄢˊ。

竟日搜枯肠,抽黄对白间。

jìng rì sōu kū cháng, chōu huáng duì bái jiān。

ㄐㄧㄥˋ ㄖˋ ㄙㄡ ㄎㄨ ㄔㄤˊ, ㄔㄡ ㄏㄨㄤˊ ㄉㄨㄟˋ ㄅㄞˊ ㄐㄧㄢ。

尔何无达观,跼促自缚缠。

ěr hé wú dá guān, jú cù zì fù chán。

ㄦˇ ㄏㄜˊ ㄨˊ ㄉㄚˊ ㄍㄨㄢ, ㄐㄩˊ ㄘㄨˋ ㄗˋ ㄈㄨˋ ㄔㄢˊ。

不见渊明陶,有诗累百篇。

bú jiàn yuān míng táo, yǒu shī lěi bǎi piān。

ㄅㄨˊ ㄐㄧㄢˋ ㄩㄢ ㄇㄧㄥˊ ㄊㄠˊ, ㄧㄡˇ ㄕ ㄌㄟˇ ㄅㄞˇ ㄆㄧㄢ。

要以写吾心,出语如流泉。

yào yǐ xiě wú xīn, chū yǔ rú liú quán。

ㄧㄠˋ ㄧˇ ㄒㄧㄝˇ ㄨˊ ㄒㄧㄣ, ㄔㄨ ㄩˇ ㄖㄨˊ ㄌㄧㄡˊ ㄑㄩㄢˊ。

采菊见南山,得句于悠然。

cǎi jú jiàn nán shān, dé jù yú yōu rán。

ㄘㄞˇ ㄐㄩˊ ㄐㄧㄢˋ ㄋㄢˊ ㄕㄢ, ㄉㄜˊ ㄐㄩˋ ㄩˊ ㄧㄡ ㄖㄢˊ。

少陵动感慨,忠义胆所宣。

shǎo líng dòng gǎn kǎi, zhōng yì dǎn suǒ xuān。

ㄕㄠˇ ㄌㄧㄥˊ ㄉㄨㄥˋ ㄍㄢˇ ㄎㄞˇ, ㄓㄨㄥ ㄧˋ ㄉㄢˇ ㄙㄨㄛˇ ㄒㄩㄢ。

有时心境夷,亦复轻翩翩。

yǒu shí xīn jìng yí, yì fù qīng piān piān。

ㄧㄡˇ ㄕˊ ㄒㄧㄣ ㄐㄧㄥˋ ㄧˊ, ㄧˋ ㄈㄨˋ ㄑㄧㄥ ㄆㄧㄢ ㄆㄧㄢ。

纤纤白云闲,无心游日边。

xiān xiān bái yún xián, wú xīn yóu rì biān。

ㄒㄧㄢ ㄒㄧㄢ ㄅㄞˊ ㄩㄣˊ ㄒㄧㄢˊ, ㄨˊ ㄒㄧㄣ ㄧㄡˊ ㄖˋ ㄅㄧㄢ。

风石激而奇,奔迸生云烟。

fēng shí jī ér qí, bēn bèng shēng yún yān。

ㄈㄥ ㄕˊ ㄐㄧ ㄦˊ ㄑㄧˊ, ㄅㄣ ㄅㄥˋ ㄕㄥ ㄩㄣˊ ㄧㄢ。

讵以天然态,而事斧凿镌。

jù yǐ tiān rán tài, ér shì fǔ záo juān。

ㄐㄩˋ ㄧˇ ㄊㄧㄢ ㄖㄢˊ ㄊㄞˋ, ㄦˊ ㄕˋ ㄈㄨˇ ㄗㄠˊ ㄐㄩㄢ。

陶尔一觞酒,警尔心地偏。

táo ěr yī shāng jiǔ, jǐng ěr xīn dì piān。

ㄊㄠˊ ㄦˇ ㄧ ㄕㄤ ㄐㄧㄡˇ, ㄐㄧㄥˇ ㄦˇ ㄒㄧㄣ ㄉㄧˋ ㄆㄧㄢ。

少焉明月上,高挂西山巅。

shǎo yān míng yuè shàng, gāo guà xī shān diān。

ㄕㄠˇ ㄧㄢ ㄇㄧㄥˊ ㄩㄝˋ ㄕㄤˋ, ㄍㄠ ㄍㄨㄚˋ ㄒㄧ ㄕㄢ ㄉㄧㄢ。

听我曳杖歌,金石声撼天。

tīng wǒ yè zhàng gē, jīn shí shēng hàn tiān。

ㄊㄧㄥ ㄨㄛˇ ㄧㄝˋ ㄓㄤˋ ㄍㄜ, ㄐㄧㄣ ㄕˊ ㄕㄥ ㄏㄢˋ ㄊㄧㄢ。

白话文翻译

我嗤笑那些所谓的文人,

努力追求诗句的工巧妍丽。

整日搜刮枯竭的思绪,

在堆砌辞藻、讲究对仗间耗费心力。

你为何没有通达的观照,

局促不安,自我束缚纠缠?

难道没看见陶渊明,

他写下数百篇诗作。

只为抒写自己的内心,

出语如流淌的泉水般自然。

采菊时望见南山,

在悠然自得中获得诗句。

杜甫常生发感慨,

忠肝义胆得以抒发。

有时心境平和恬淡,

诗句也变得轻快飘逸。

如纤纤白云悠闲自在,

无心漫游到日边。

风与岩石激荡产生奇景,

奔涌迸发如云烟生成。

怎能以天然本真的状态,

去从事斧凿雕刻般的苦吟?

请你喝一杯酒,

警醒你内心的偏执。

稍过片刻明月升起,

高高悬挂在西山之巅。

听我拄着手杖吟唱,

歌声如金石般铿锵震天。

英文翻译

I laugh at those so-called scholars of our time,

Who strive with effort to make their verses rhyme.

All day they rack their brains, exhausted and dry,

Matching yellow against white, in trivial wordplay they lie.

Why lack you such a broad and liberated view,

Confined and bound by self-imposed limits anew?

Have you not seen Tao Yuanming, serene and free,

Who wrote a hundred poems with effortless glee?

His aim was to express what his heart did feel,

His words flowed out like a spring, genuine and real.

Picking chrysanthemums, he saw the southern hill,

And found his lines in a state of mind tranquil.

Du Fu, moved by deep feeling, would often sigh,

His loyalty and righteousness from his gall did fly.

Sometimes when the mind's landscape is calm and even,

The verse too becomes light, as if by heaven given.

Like slender white clouds drifting in leisure,

Mindlessly wandering by the sun at their pleasure.

Wind and rocks clash, creating wonders strange,

Gushing forth, clouds and mists in verse arrange.

How can one, with such natural grace endowed,

Engage in axe and chisel, carving verses loud?

I offer you a cup of wine, to alert your mind,

Lest your heart's inclination be too confined.

Soon the bright moon rises, climbing up on high,

Hanging atop the western peak in the sky.

Listen to my song, sung with a staff in hand,

Its sound like metal and stone, shaking the land.

深度解构

从认同视角,批判形式主义偏离诗之本质。

诗意解析

诗意概括

讥讽某些士人只追求诗句表面妍丽。

《诗谈》主题、情感、意象与语气

主题: 政治 · 咏志 · 宴饮

情感: 惆怅 · 沉郁 · 忧愤

意象: · · 云士

语气: 沉郁 · 素淡 · 婉约

格律

平平仄平仄,仄仄仄平平。
仄仄平平平,平平仄仄○。
仄平平仄○,仄仄仄仄○。
仄仄平平平,仄平仄仄平。
仄仄仄平平,仄仄○平平。
仄仄仄平平,仄仄平平平。
仄平仄仄仄,平仄仄仄平。
仄平平仄平,仄仄○平平。
平平仄平平,平平平仄平。
平仄仄平平,平仄平平平。
仄仄平平仄,平仄仄仄平。
平仄仄平仄,仄仄平仄平。
仄平平仄仄,平仄平平平。
○仄仄仄平,平仄平仄平。

本诗为五言古诗,押平声韵。

赵孟坚生平简介

赵孟坚(1199-1264),字子固,号彝斋,宋太祖十一世孙,海盐(今属浙江)人。南宋末年著名文人画家、诗人。他虽出身宗室,但家境清寒,以进士入仕,官至严州太守。在文学艺术上,他擅长水墨梅、兰、竹、石,笔致清逸,开创了文人画的新境界,同时工诗善书,是宋末文人画的代表人物之一。

浏览赵孟坚全部宋诗与作者介绍 →

东山书院编辑整理