太极分阴阳,生生之谓易。
易有干之元,生意露消息。
先生易中行,日用而饮食。
全体纯是仁,本自玄中得。
克己下工夫,心台皎如日。
处则为颜曾,出则为禹稷。
所以学易斋,孜孜奉天职。
满腔皆春和,八荒开寿域。
太极分阴阳,生生之谓易。
易有干之元,生意露消息。
先生易中行,日用而饮食。
全体纯是仁,本自玄中得。
克己下工夫,心台皎如日。
处则为颜曾,出则为禹稷。
所以学易斋,孜孜奉天职。
满腔皆春和,八荒开寿域。
太极分化出阴与阳,
万物生生不息就叫做‘易’。
易蕴含着乾卦的元始之德,
生发的意趣显露出微妙的征兆。
先生践行易道的中正之行,
在日常生活中饮食起居都遵循它。
整个身心纯粹是仁德,
这本是从玄奥的易理中领悟得来。
在克己复礼上下功夫,
内心明净如皎洁的太阳。
隐居时便像颜回、曾子般修养德行,
出仕时便像大禹、后稷般建立功业。
因此他将书斋命名为‘学易斋’,
孜孜不倦地奉行天赋的职责。
胸中充满春日般的温和之气,
愿普天之下都成为长寿的疆域。
The Great Polarity divides into yin and yang,
The ceaseless generation of life is called Change.
Change holds the primal force of Heaven's vigor,
The vital impulse reveals its subtle signs.
The master walks the middle path of Change,
Nourishing himself with it in daily food and drink.
His whole being is pure benevolence,
Rooted in the profound mystery he has attained.
He disciplines himself with earnest effort,
His mind's terrace shines as bright as the sun.
In retirement, he is like Yan Hui or Zengzi,
In service, he is like Yu the Great or Ji of Millet.
Thus he names his studio "Learning Change",
Diligently fulfilling his Heaven-sent duty.
His bosom brims with springtime harmony,
Opening realms of longevity across the eight wilds.
对易理的探究体现了对世界运行根本周期与规律的深刻认知。
阐释易学阴阳变化、生生不息之理,表达对宇宙根本规律的探求。
本诗为五言古诗,押平声韵。
东山书院编辑整理