龙兴双树

作者: 王令(宋) 体裁:七言古诗

全宋诗热度:
★★☆☆☆
王令作品热度:
★★★☆☆

诗歌内容

春城花草穷朱殷,俗儿趁走脚欲穿。

chūn chéng huā cǎo qióng zhū yān, sú ér chèn zǒu jiǎo yù chuān。

ㄔㄨㄣ ㄔㄥˊ ㄏㄨㄚ ㄘㄠˇ ㄑㄩㄥˊ ㄓㄨ ㄧㄢ, ㄙㄨˊ ㄦˊ ㄔㄣˋ ㄗㄡˇ ㄐㄧㄠˇ ㄩˋ ㄔㄨㄢ。

闲来无悰喜自适,时到双树为奇观。

xián lái wú cóng xǐ zì shì, shí dào shuāng shù wéi qí guān。

ㄒㄧㄢˊ ㄌㄞˊ ㄨˊ ㄘㄨㄥˊ ㄒㄧˇ ㄗˋ ㄕˋ, ㄕˊ ㄉㄠˋ ㄕㄨㄤ ㄕㄨˋ ㄨㄟˊ ㄑㄧˊ ㄍㄨㄢ。

庄如天官植幢盖,毅若壮士苍衣冠。

zhuāng rú tiān guān zhí chuáng gài, yì ruò zhuàng shì cāng yī guān。

ㄓㄨㄤ ㄖㄨˊ ㄊㄧㄢ ㄍㄨㄢ ㄓˊ ㄔㄨㄤˊ ㄍㄞˋ, ㄧˋ ㄖㄨㄛˋ ㄓㄨㄤˋ ㄕˋ ㄘㄤ ㄧ ㄍㄨㄢ。

老枝又芽忽并出,似欲并力擎青天。

lǎo zhī yòu yá hū bìng chū, sì yù bìng lì qíng qīng tiān。

ㄌㄠˇ ㄓ ㄧㄡˋ ㄧㄚˊ ㄏㄨ ㄅㄧㄥˋ ㄔㄨ, ㄙˋ ㄩˋ ㄅㄧㄥˋ ㄌㄧˋ ㄑㄧㄥˊ ㄑㄧㄥ ㄊㄧㄢ。

灵根深盘不可究,疑与地轴相拘挛。

líng gēn shēn pán bù kě jiū, yí yǔ dì zhóu xiāng jū luán。

ㄌㄧㄥˊ ㄍㄣ ㄕㄣ ㄆㄢˊ ㄅㄨˋ ㄎㄜˇ ㄐㄧㄡ, ㄧˊ ㄩˇ ㄉㄧˋ ㄓㄡˊ ㄒㄧㄤ ㄐㄩ ㄌㄨㄢˊ。

不知培栽竟谁手,而又始植为何年。

bù zhī péi zāi jìng shuí shǒu, ér yòu shǐ zhí wéi hé nián。

ㄅㄨˋ ㄓ ㄆㄟˊ ㄗㄞ ㄐㄧㄥˋ ㄕㄨㄟˊ ㄕㄡˇ, ㄦˊ ㄧㄡˋ ㄕˇ ㄓˊ ㄨㄟˊ ㄏㄜˊ ㄋㄧㄢˊ。

行扪步遶不可问,但见茂色连云烟。

xíng mén bù rào bù kě wèn, dàn jiàn mào sè lián yún yān。

ㄒㄧㄥˊ ㄇㄣˊ ㄅㄨˋ ㄖㄠˋ ㄅㄨˋ ㄎㄜˇ ㄨㄣˋ, ㄉㄢˋ ㄐㄧㄢˋ ㄇㄠˋ ㄙㄜˋ ㄌㄧㄢˊ ㄩㄣˊ ㄧㄢ。

东风牵人少游此,佛屋日日重门关。

dōng fēng qiān rén shǎo yóu cǐ, fó wū rì rì chóng mén guān。

ㄉㄨㄥ ㄈㄥ ㄑㄧㄢ ㄖㄣˊ ㄕㄠˇ ㄧㄡˊ ㄘˇ, ㄈㄛˊ ㄨ ㄖˋ ㄖˋ ㄔㄨㄥˊ ㄇㄣˊ ㄍㄨㄢ。

虽有大荫人不及,于此尤得志士怜。

suī yǒu dà yīn rén bù jí, yú cǐ yóu dé zhì shì lián。

ㄙㄨㄟ ㄧㄡˇ ㄉㄚˋ ㄧㄣ ㄖㄣˊ ㄅㄨˋ ㄐㄧˊ, ㄩˊ ㄘˇ ㄧㄡˊ ㄉㄜˊ ㄓˋ ㄕˋ ㄌㄧㄢˊ。

束蒿为楹樗为柱,居者略不忧其颠。

shù hāo wéi yíng chū wéi zhù, jū zhě lüè bù yōu qí diān。

ㄕㄨˋ ㄏㄠ ㄨㄟˊ ㄧㄥˊ ㄔㄨ ㄨㄟˊ ㄓㄨˋ, ㄐㄩ ㄓㄜˇ ㄌㄩㄝˋ ㄅㄨˋ ㄧㄡ ㄑㄧˊ ㄉㄧㄢ。

乃令遗材抱美植,不得总载桷与椽。

nǎi lìng yí cái bào měi zhí, bù dé zǒng zài jué yǔ chuán。

ㄋㄞˇ ㄌㄧㄥˋ ㄧˊ ㄘㄞˊ ㄅㄠˋ ㄇㄟˇ ㄓˊ, ㄅㄨˋ ㄉㄜˊ ㄗㄨㄥˇ ㄗㄞˋ ㄐㄩㄝˊ ㄩˇ ㄔㄨㄢˊ。

髙堂倾欹未支柱,匠者日亦经其边。

gāo táng qīng yī wèi zhī zhù, jiàng zhě rì yì jīng qí biān。

ㄍㄠ ㄊㄤˊ ㄑㄧㄥ ㄧ ㄨㄟˋ ㄓ ㄓㄨˋ, ㄐㄧㄤˋ ㄓㄜˇ ㄖˋ ㄧˋ ㄐㄧㄥ ㄑㄧˊ ㄅㄧㄢ。

不思大干有强用,反以斧钝难其坚。

bù sī dà gàn yǒu qiáng yòng, fǎn yǐ fǔ dùn nán qí jiān。

ㄅㄨˋ ㄙ ㄉㄚˋ ㄍㄢˋ ㄧㄡˇ ㄑㄧㄤˊ ㄩㄥˋ, ㄈㄢˇ ㄧˇ ㄈㄨˇ ㄉㄨㄣˋ ㄋㄢˊ ㄑㄧˊ ㄐㄧㄢ。

吁今谁是爱材者,定知惜此双树篇。

yù jīn shuí shì ài cái zhě, dìng zhī xī cǐ shuāng shù piān。

ㄩˋ ㄐㄧㄣ ㄕㄨㄟˊ ㄕˋ ㄞˋ ㄘㄞˊ ㄓㄜˇ, ㄉㄧㄥˋ ㄓ ㄒㄧ ㄘˇ ㄕㄨㄤ ㄕㄨˋ ㄆㄧㄢ。

白话文翻译

春日的城中,花草争相呈现深红色,

世俗之人奔走忙碌,脚都快磨破了。

我闲来无事,虽无欢乐却自得其乐,

偶尔来到双树这里,便见到奇特的景观。

它们庄重如同天官树立的旌旗伞盖,

坚毅好似壮士身着深色衣冠。

老枝上忽然同时冒出新的嫩芽,

仿佛要合力撑起那青天。

灵异的根脉盘绕深埋,无法探究,

让人怀疑它们与地轴相互纠缠连结。

不知究竟是谁亲手栽培了它们,

又是在哪一年开始种植于此。

我边走边抚摸,环绕探寻,却无从询问,

只看见茂盛的翠色连接着云烟。

东风引人来此,却少有游客,

佛寺的层层门户日日紧闭。

虽然树荫广大,但人们很少来此享受,

这种境况尤其让有志之士心生怜惜。

人们用蒿草做柱子,用臭椿做梁柱,

居住者几乎不担心房屋会倾覆。

却让这遗留的美材怀抱优异的品质,

不能用作椽子或屋椽来承载重量。

高大的厅堂倾斜歪倒,缺乏支撑,

工匠们每日经过其旁,却视而不见。

不去想这粗壮树干有强大的用处,

反而以斧头钝拙为借口,嫌它过于坚硬。

唉,如今谁是真正爱惜木材的人呢?

想必懂得珍惜的人,定会珍视这篇《双树》诗。

英文翻译

In springtime city, flowers and plants vie in deepest red,

Vulgar folk rush about till their feet are nearly worn.

Leisurely, joyless, I delight in my own content,

And coming to the twin trees, find a wondrous sight instead.

Solemn as celestial officials with banners spread,

Sturdy like strong warriors in dark robes and caps adorned.

Old branches sprout new buds, suddenly side by side,

As if joining strength to hold up the azure sky.

Their mystic roots coil deep, unfathomable to trace,

Suspected to be entwined with the very axis of the earth.

Who knows by whose hand they were planted in this place,

Or in what year their first planting came to birth.

Walking, touching, circling, no answers can be found,

Only seeing lush hues merging with cloud and mist around.

The east wind beckons, yet few wander here to see,

The temple doors remain shut heavily day by day.

Though their great shade exists, men seldom come to be,

Here especially, the noble-minded feel dismay.

They bind weeds for pillars, use worthless wood for beams,

Dwellers barely worry their structures might collapse.

Thus leaving fine timber holding beauty, it seems,

Unable to serve as rafters or tiles, perhaps.

The lofty hall tilts, lacking proper support,

Craftsmen pass by its side each day, taking no thought.

Not considering the stout trunk's potential might,

They blame the axe's bluntness, doubting its hard fight.

Alas, who now is one that truly values wood?

Surely they'd cherish this poem of the twin trees, understood.

深度解构

繁华盛景与世俗奔忙形成周期性的对照。

诗意解析

诗意概括

描绘春日龙兴寺双树花开盛景,反衬世俗奔忙的喧嚣。

《龙兴双树》主题、情感、意象与语气

主题: 山水 · 咏物 · 田园

情感: 恬淡 · 沉郁 · 怅惘

意象: 花草 · 春城 · 双树 · 俗儿

语气: 典雅 · 素淡 · 清新

格律

平平平仄平平○,仄平仄仄仄仄○。
平平平平仄仄仄,平仄平仄平平○。
平○平平仄仄仄,仄仄仄仄○○○。
仄平仄平仄○仄,仄仄仄仄平平平。
平平○平仄仄仄,平仄仄仄○平平。
仄平○○仄平仄,平仄仄仄平平平。
○平仄仄仄仄仄,仄仄仄仄平平平。
平平○平仄平仄,仄仄仄仄○平平。
平仄仄○平仄仄,平仄平仄仄仄平。
仄平平平平平仄,平仄仄仄平○平。
仄仄○平仄仄仄,仄仄仄仄仄仄平。
平平平平仄平仄,仄仄仄仄平○平。
仄○仄仄仄平仄,仄仄仄仄○○平。
平平平仄仄平仄,仄平仄仄平仄平。

本诗为七言古诗,押平声韵。

王令生平简介

王令(1032-1059),字逢原,广陵(今江苏扬州)人,北宋仁宗时期早逝的文学奇才。他一生未仕,以教书为业,虽生命短暂,却在诗歌创作上展现出惊人的才华与独特的风格,其诗作气魄宏大、想象奇崛,深受王安石等人推重,是北宋诗坛一颗璀璨而短暂的流星。

浏览王令全部宋诗与作者介绍 →

东山书院编辑整理