峡中歌

作者: 孙应时(宋) 体裁:七言古诗

全宋诗热度:
★★☆☆☆
孙应时作品热度:
★★★☆☆

诗歌内容

峡中翠壁何峥嵘,排空百雉如层城。

xiá zhōng cuì bì hé zhēng róng, pái kōng bǎi zhì rú céng chéng。

ㄒㄧㄚˊ ㄓㄨㄥ ㄘㄨㄟˋ ㄅㄧˋ ㄏㄜˊ ㄓㄥ ㄖㄨㄥˊ, ㄆㄞˊ ㄎㄨㄥ ㄅㄞˇ ㄓˋ ㄖㄨˊ ㄘㄥˊ ㄔㄥˊ。

重楼复道明丹青,神剜鬼刻斧凿精。

chóng lóu fù dào míng dān qīng, shén wān guǐ kè fǔ záo jīng。

ㄔㄨㄥˊ ㄌㄡˊ ㄈㄨˋ ㄉㄠˋ ㄇㄧㄥˊ ㄉㄢ ㄑㄧㄥ, ㄕㄣˊ ㄨㄢ ㄍㄨㄟˇ ㄎㄜˋ ㄈㄨˇ ㄗㄠˊ ㄐㄧㄥ。

呀然裂入兀不崩,飞流罅出悬珠璎。

yā rán liè rù wù bù bēng, fēi liú xià chū xuán zhū yīng。

ㄧㄚ ㄖㄢˊ ㄌㄧㄝˋ ㄖㄨˋ ㄨˋ ㄅㄨˋ ㄅㄥ, ㄈㄟ ㄌㄧㄡˊ ㄒㄧㄚˋ ㄔㄨ ㄒㄩㄢˊ ㄓㄨ ㄧㄥ。

旌旆夹道缤逢迎,霜锋雪锷立万兵。

jīng pèi jiā dào bīn féng yíng, shuāng fēng xuě è lì wàn bīng。

ㄐㄧㄥ ㄆㄟˋ ㄐㄧㄚ ㄉㄠˋ ㄅㄧㄣ ㄈㄥˊ ㄧㄥˊ, ㄕㄨㄤ ㄈㄥ ㄒㄩㄝˇ ㄜˋ ㄌㄧˋ ㄨㄢˋ ㄅㄧㄥ。

奇峰十二剑削成,真赝等好不可评。

qí fēng shí èr jiàn xuē chéng, zhēn yàn děng hǎo bù kě píng。

ㄑㄧˊ ㄈㄥ ㄕˊ ㄦˋ ㄐㄧㄢˋ ㄒㄩㄝ ㄔㄥˊ, ㄓㄣ ㄧㄢˋ ㄉㄥˇ ㄏㄠˇ ㄅㄨˋ ㄎㄜˇ ㄆㄧㄥˊ。

天柱拔立千仞擎,团团石骨莹玉冰。

tiān zhù bá lì qiān rèn qíng, tuán tuán shí gǔ yíng yù bīng。

ㄊㄧㄢ ㄓㄨˋ ㄅㄚˊ ㄌㄧˋ ㄑㄧㄢ ㄖㄣˋ ㄑㄧㄥˊ, ㄊㄨㄢˊ ㄊㄨㄢˊ ㄕˊ ㄍㄨˇ ㄧㄥˊ ㄩˋ ㄅㄧㄥ。

傍有岩穴半开扃,飞仙之宅凝神清。

bàng yǒu yán xué bàn kāi jiōng, fēi xiān zhī zhái níng shén qīng。

ㄅㄤˋ ㄧㄡˇ ㄧㄢˊ ㄒㄩㄝˊ ㄅㄢˋ ㄎㄞ ㄐㄩㄥ, ㄈㄟ ㄒㄧㄢ ㄓ ㄓㄞˊ ㄋㄧㄥˊ ㄕㄣˊ ㄑㄧㄥ。

虾蟆下饮腹不盈,背负阴壑深窈冥。

há má xià yǐn fù bù yíng, bèi fù yīn hè shēn yǎo míng。

ㄏㄚˊ ㄇㄚˊ ㄒㄧㄚˋ ㄧㄣˇ ㄈㄨˋ ㄅㄨˋ ㄧㄥˊ, ㄅㄟˋ ㄈㄨˋ ㄧㄣ ㄏㄜˋ ㄕㄣ ㄧㄠˇ ㄇㄧㄥˊ。

金碧满洞层云生,泓泉泠泠琴筑鸣。

jīn bì mǎn dòng céng yún shēng, hóng quán líng líng qín zhù míng。

ㄐㄧㄣ ㄅㄧˋ ㄇㄢˇ ㄉㄨㄥˋ ㄘㄥˊ ㄩㄣˊ ㄕㄥ, ㄏㄨㄥˊ ㄑㄩㄢˊ ㄌㄧㄥˊ ㄌㄧㄥˊ ㄑㄧㄣˊ ㄓㄨˋ ㄇㄧㄥˊ。

林端黄牛老不耕,滩回白日随人行。

lín duān huáng niú lǎo bù gēng, tān huí bái rì suí rén xíng。

ㄌㄧㄣˊ ㄉㄨㄢ ㄏㄨㄤˊ ㄋㄧㄡˊ ㄌㄠˇ ㄅㄨˋ ㄍㄥ, ㄊㄢ ㄏㄨㄟˊ ㄅㄞˊ ㄖˋ ㄙㄨㄟˊ ㄖㄣˊ ㄒㄧㄥˊ。

石马只耳梦偶灵,神祠箫鼓何铿铿。

shí mǎ zhī ěr mèng ǒu líng, shén cí xiāo gǔ hé kēng kēng。

ㄕˊ ㄇㄚˇ ㄓ ㄦˇ ㄇㄥˋ ㄡˇ ㄌㄧㄥˊ, ㄕㄣˊ ㄘˊ ㄒㄧㄠ ㄍㄨˇ ㄏㄜˊ ㄎㄥ ㄎㄥ。

江流万古郁不平,四时雷霆风雹声。

jiāng liú wàn gǔ yù bù píng, sì shí léi tíng fēng báo shēng。

ㄐㄧㄤ ㄌㄧㄡˊ ㄨㄢˋ ㄍㄨˇ ㄩˋ ㄅㄨˋ ㄆㄧㄥˊ, ㄙˋ ㄕˊ ㄌㄟˊ ㄊㄧㄥˊ ㄈㄥ ㄅㄠˊ ㄕㄥ。

天垂匹练相回萦,日月避隠韬光明,朝云暮雨犬吠晴。

tiān chuí pǐ liàn xiāng huí yíng, rì yuè bì yǐn tāo guāng míng, zhāo yún mù yǔ quǎn fèi qíng。

ㄊㄧㄢ ㄔㄨㄟˊ ㄆㄧˇ ㄌㄧㄢˋ ㄒㄧㄤ ㄏㄨㄟˊ ㄧㄥˊ, ㄖˋ ㄩㄝˋ ㄅㄧˋ ㄧㄣˇ ㄊㄠ ㄍㄨㄤ ㄇㄧㄥˊ, ㄓㄠ ㄩㄣˊ ㄇㄨˋ ㄩˇ ㄑㄩㄢˇ ㄈㄟˋ ㄑㄧㄥˊ。

山腹人家真画屏,亦有竹阁连松亭。

shān fù rén jiā zhēn huà píng, yì yǒu zhú gé lián sōng tíng。

ㄕㄢ ㄈㄨˋ ㄖㄣˊ ㄐㄧㄚ ㄓㄣ ㄏㄨㄚˋ ㄆㄧㄥˊ, ㄧˋ ㄧㄡˇ ㄓㄨˊ ㄍㄜˊ ㄌㄧㄢˊ ㄙㄨㄥ ㄊㄧㄥˊ。

褰裳可登呼可譍,但愁蛮语无由听。

qiān cháng kě dēng hū kě yīng, dàn chóu mán yǔ wú yóu tīng。

ㄑㄧㄢ ㄔㄤˊ ㄎㄜˇ ㄉㄥ ㄏㄨ ㄎㄜˇ ㄧㄥ, ㄉㄢˋ ㄔㄡˊ ㄇㄢˊ ㄩˇ ㄨˊ ㄧㄡˊ ㄊㄧㄥ。

我来溯峡才几程,所见如许心骨惊。

wǒ lái sù xiá cái jǐ chéng, suǒ jiàn rú xǔ xīn gǔ jīng。

ㄨㄛˇ ㄌㄞˊ ㄙㄨˋ ㄒㄧㄚˊ ㄘㄞˊ ㄐㄧˇ ㄔㄥˊ, ㄙㄨㄛˇ ㄐㄧㄢˋ ㄖㄨˊ ㄒㄩˇ ㄒㄧㄣ ㄍㄨˇ ㄐㄧㄥ。

阳台滟滪次第经,磨砺笔锋吾敌勍。

yáng tái yàn yù cì dì jīng, mó lì bǐ fēng wú dí qíng。

ㄧㄤˊ ㄊㄞˊ ㄧㄢˋ ㄩˋ ㄘˋ ㄉㄧˋ ㄐㄧㄥ, ㄇㄛˊ ㄌㄧˋ ㄅㄧˇ ㄈㄥ ㄨˊ ㄉㄧˊ ㄑㄧㄥˊ。

白话文翻译

峡中翠壁何等峥嵘,

排空而立如层层城垣。

重楼复道明丽如丹青,

神剜鬼刻斧凿精工。

豁然裂开却屹立不崩,

飞流从罅隙中悬出如珠璎。

旌旗夹道缤纷相迎,

霜锋雪锷如万兵矗立。

奇峰十二似剑削而成,

真赝等好不可评断。

天柱拔立千仞高擎,

团团石骨莹如玉冰。

旁有岩穴半开其门,

飞仙之宅凝聚神清。

虾蟆下饮腹不盈满,

背负阴壑深窈冥冥。

金碧满洞层云生起,

泓泉泠泠如琴筑鸣响。

林端黄牛老不耕田,

滩回白日随人行移。

石马只耳梦偶灵验,

神祠箫鼓何其铿锵。

江流万古郁积不平,

四时雷霆风雹之声。

天垂匹练相回萦绕,

日月避隐韬敛光明,

朝云暮雨犬吠晴空。

山腹人家真如画屏,

亦有竹阁连松亭。

褰裳可登呼可应,

但愁蛮语无由听懂。

我来溯峡才几程,

所见如许心骨惊。

阳台滟滪次第经,

磨砺笔锋吾敌勍。

英文翻译

How towering the emerald cliffs in the gorge appear,

Rising in air like layered walls, a fortress sheer.

Towers and galleries bright with painted red and green,

Spirit-carved, ghost-cut, with axe-work sharp and keen.

Gaping wide, split yet standing firm, not falling down,

From crevices, flying streams hang pearl strings, crown.

Banners line the path, a colorful welcome spread,

Frost blades, snow edges, ten thousand soldiers tread.

Twelve strange peaks as if by swords sliced clean,

True and false alike in beauty, none can judge between.

Heaven's Pillar stands, a thousand fathoms high,

Round stone bones gleam like jade-ice to the eye.

Beside, a cave half-opens its door,

Flying immortal's dwelling, serene to the core.

The toad drinks below, its belly never filled,

Bearing dark ravines, deep and mysteriously stilled.

Gold and jade fill the cave, layered clouds arise,

Clear springs tinkle like zither and chime's melodies.

At forest's edge, the yellow ox old, no more plows,

Beach curves, white sun follows where man allows.

Stone horse with one ear, dreams occasionally divine,

Temple's flutes and drums, how resonant they shine.

River flows for ages, pent-up and not calm,

Four seasons' thunder, wind, and hail's alarm.

Heaven hangs a pure silk, winding to and fro,

Sun and moon hide, veiling their light's glow,

Morning clouds, evening rain, dogs bark at clearing sky.

Mid-mountain dwellings, a true painted screen on high,

Also bamboo pavilions with pine kiosks nigh.

Lift robes to climb, call out and get reply,

But worry barbarian speech, no way to descry.

I've sailed up the gorge but a few stages' length,

What I've seen so strikes my heart with awe and strength.

Yangtai, Yanyu, in order I pass through,

Grinding my pen's tip, my rival strong and true.

深度解构

险峻地貌的描绘,暗喻自然力量对认知的震撼。

诗意解析

诗意概括

刻画峡中峭壁高耸险峻、如排空层城的雄伟景象。

《峡中歌》主题、情感、意象与语气

主题: 羁旅 · 山水 · 咏物

情感: 肃穆 · 豪迈 · 孤寂

意象: · · 层城 · 翠壁

语气: 雄浑 · 沉郁 · 豪放

格律

仄○仄仄平平平,平○仄仄○平平。
○平仄仄平平平,平平仄仄仄仄平。
平平仄仄仄仄平,平平仄仄平平平。
平仄仄仄平平○,平平仄仄仄仄平。
平平仄仄仄仄平,平仄仄仄仄仄○。
平仄仄仄平仄平,平平仄仄○仄平。
仄仄平仄仄平平,平平平仄○平平。
平平仄仄仄仄平,仄仄平仄○仄平。
平仄仄仄平平平,平平平平平仄平。
平平平平仄仄平,○○仄仄平平○。
仄仄仄仄仄仄平,平平平仄平平平。
平平仄仄仄仄平,仄平平平平仄平。
平平仄仄○○平,仄仄仄仄平平平,平平仄仄仄仄平。
平仄平平平仄○,仄仄仄仄平平平。
平平仄平平仄平,仄平平仄平平○。
仄平仄仄平仄平,仄仄○仄平仄平。
平平仄仄仄仄平,○仄仄平平仄平。

本诗为七言古诗,押平声韵。

孙应时生平简介

孙应时(1154—1206),字季和,号烛湖居士,南宋余姚人。他是陆九渊(象山)的门人,以儒学和吏治闻名。历任黄岩尉、遂安知县等职,为官有声。其文学创作以诗文为主,内容多涉经世致用与个人情志,虽非文坛巨擘,但在地方文教与理学传承中具有一定地位。

浏览孙应时全部宋诗与作者介绍 →

东山书院编辑整理