齐天乐

作者: 王沂孙(宋)

全宋词热度:
★★★★☆
王沂孙作品热度:
★★★★☆

词作内容

绿槐千树西窗悄,厌厌昼眠惊起。

lǜ huái qiān shù xī chuāng qiǎo, yàn yàn zhòu mián jīng qǐ。

ㄌㄩˋ ㄏㄨㄞˊ ㄑㄧㄢ ㄕㄨˋ ㄒㄧ ㄔㄨㄤ ㄑㄧㄚˇㄛ,˙, ㄧㄢˋ ㄧㄢˋ ㄓㄡˋ ㄇㄧㄢˊ ㄐㄧㄥ ㄑㄧˇ。˙。

饮露身轻,吟风翅薄,半翦冰笺谁寄。

yǐn lù shēn qīng, yín fēng chì báo, bàn jiǎn bīng jiān shuí jì。

ㄧㄣˇ ㄌㄨˋ ㄕㄣ ㄑㄧ1ㄋㄍ,˙, ㄧㄣˊ ㄈㄥ ㄔˋ ㄅㄚˊㄛ,˙, ㄅㄢˋ ㄐㄧㄢˇ ㄅㄧㄥ ㄐㄧㄢ ㄕㄨㄟˊ ㄐㄧˋ。˙。

凄凉倦耳。

qī liáng juàn ěr。

ㄑㄧ ㄌㄧㄤˊ ㄐㄩㄢˋ ㄜˇㄖ。˙。

漫重拂琴丝,怕寻冠珥。

màn chóng fú qín sī, pà xún guān ěr。

ㄇㄢˋ ㄔㄨㄥˊ ㄈㄨˊ ㄑㄧㄣˊ ㄙ1,˙, ㄆㄚˋ ㄒㄩㄣˊ ㄍㄨㄢ ㄜˇㄖ。˙。

短梦深宫,向人犹自诉憔悴。

duǎn mèng shēn gōng, xiàng rén yóu zì sù qiáo cuì。

ㄉㄨㄢˇ ㄇㄥˋ ㄕㄣ ㄍㄛ1ㄋㄍ,˙, ㄒㄧㄤˋ ㄖㄣˊ ㄧㄡˊ ㄗˋ ㄙㄨˋ ㄑㄧㄠˊ ㄘㄨㄟˋ。˙。

残虹收尽过雨,晚来频断续,都是秋意。

cán hóng shōu jìn guò yǔ, wǎn lái pín duàn xù, dōu shì qiū yì。

ㄘㄢˊ ㄏㄨㄥˊ ㄕㄡ ㄐㄧㄣˋ ㄍㄨㄛˋ ㄩˇ,˙, ㄨㄢˇ ㄌㄞˊ ㄆㄧㄣˊ ㄉㄨㄢˋ ㄒㄩˋ,˙, ㄉㄡ ㄕˋ ㄑㄧㄡ ㄧˋ。˙。

病叶难留,纤柯易老,空忆斜阳身世。

bìng yè nán liú, xiān kē yì lǎo, kōng yì xié yáng shēn shì。

ㄅㄧㄥˋ ㄧㄝˋ ㄋㄢˊ ㄌㄧㄡˊ,˙, ㄒㄧㄢ ㄎㄜ ㄧˋ ㄌㄚˇㄛ,˙, ㄎㄨㄥ ㄧˋ ㄒㄧㄝˊ ㄧㄤˊ ㄕㄣ ㄕˋ。˙。

窗明月碎。

chuāng míng yuè suì。

ㄔㄨㄤ ㄇㄧㄥˊ ㄩㄝˋ ㄙㄨㄟˋ。˙。

甚已绝馀音,尚遗枯蜕。

shèn yǐ jué yú yīn, shàng yí kū tuì。

ㄕㄣˋ ㄧˇ ㄐㄩㄝˊ ㄩˊ ㄧ1ㄋ,˙, ㄕㄤˋ ㄧˊ ㄎㄨ ㄊㄨㄟˋ。˙。

鬓影参差,断魂青镜里。

bìn yǐng cēn cī, duàn hún qīng jìng lǐ。

ㄅㄧㄣˋ ㄧㄥˇ ㄘㄣ ㄘ1,˙, ㄉㄨㄢˋ ㄏㄨㄣˊ ㄑㄧㄥ ㄐㄧㄥˋ ㄌㄧˇ。˙。

白话文翻译

西窗外千棵绿槐静悄悄,我从昏沉的昼眠中惊起。

饮露而身轻,吟风而翅薄,这半剪冰绡般的薄翼寄给谁?

听来只觉凄凉,使倦耳更疲。

徒然重拂琴弦,却怕去寻那冠饰与耳珰(暗指蝉形饰物)。

恍如深宫短梦,对着人犹自诉说憔悴。

残虹收尽阵雨,晚来蝉声频断续,全是秋意。

病叶难留枝头,纤弱的枝干易老,空自回想斜阳下的身世。

窗外月明,光碎如蝉翼。

为何余音早已断绝,却还遗下枯蜕?

鬓发已参差斑白,断魂凝在青镜之中。

英文翻译

A thousand green locusts by the west window, quiet; / Listless, from daytime slumber startled awake.

Drinking dew, body light; / Chanting in the wind, wings thin— / Half-cut icy missive, who to send?

Desolate, weary ears.

Vainly again stroking zither strings, / Fear to seek hairpin and earring.

A short dream of the deep palace, / To others still recounting languor.

Fading rainbow gathers the spent rain; / Evening comes, frequent, intermittent—all autumn's mood.

Sick leaves hard to retain, / Slender twigs easily age— / Vainly recalling the slanting sun, a lifetime.

Window bright, moon shattered.

How is it the last sound already ceased, / Yet the dried husk remains?

Hair-temples streaked with grey, / The broken soul in the green mirror's depth.

创作背景

咏蝉,自伤身世,寄托故国之思。

深度解构

蝉蜕遗音与镜中鬓影,勾勒出个体在时代治理变迁下的身份焦虑。

词意解析

词意概括

借秋蝉意象抒写身世飘零、孤寂凄凉的迟暮之悲。

本词关键词

惊起 · 憔悴 · 秋意 · 身世 · 断魂

《齐天乐》主题、情感、意象与语气

主题: 咏物 · 羁旅 · 思乡

情感: 悲凉 · 孤寂 · 惆怅

意象: 冰笺 · 枯蜕

语气: 婉约 · 沉郁 · 缠绵

王沂孙生平简介

王沂孙,字圣与,号碧山,南宋末年至元初年间的词人,会稽(今浙江绍兴)人。其生卒年不详,主要活动于宋元易代之际。他是宋末格律派词人的重要代表,与周密、张炎等人并称,其词以咏物见长,寄托深沉的家国之思与身世之感,在宋词发展史上占有独特地位。

浏览王沂孙全部词作与作者介绍 →

东山书院编辑整理